Okul Öncesi İngilizce Seviyeleri: CEFR ve Cambridge Ne Der?

Roboland Eğitim Ekibi · 2 Ekim 2026 · 8 dk okuma

Anaokulunda İngilizceye başlayan okullar bir noktada aynı soruyla karşılaşıyor: okul öncesi İngilizce seviyeleri neye göre belirlenir, bir yılın sonunda çocuktan ne beklenebilir? Bu yazıda uluslararası alanda en çok başvurulan üç kaynağa bakıyoruz: Avrupa Konseyi'nin Diller için Avrupa Ortak Başvuru Çerçevesi (CEFR), Cambridge'in küçük çocuklara yönelik sınavları ve Oxford University Press'in okul öncesi İngilizce üzerine yayımladığı tutum belgesi. Sonra bunların 3-6 yaş için pratikte ne anlama geldiğini ve test yapmadan ilerlemenin nasıl izlenebileceğini anlatıyoruz.

CEFR nedir, seviyeler nasıl sıralanır?

CEFR, Avrupa Konseyi'nin dil öğrenme, öğretme ve değerlendirme için hazırladığı ortak çerçeve. Avrupa Konseyi'nin sitesine göre çerçeve 2001'de yayımlandı ve dil yeterliğini A1'den C2'ye altı seviyede düzenliyor. Bu altı seviye üç geniş gruba ayrılıyor: temel kullanıcı (A1, A2), bağımsız kullanıcı (B1, B2) ve yetkin kullanıcı (C1, C2).

Seviyeler "yapabiliyor" (can-do) ifadeleriyle tanımlanıyor. Yani bir seviye, öğrencinin dille neler yapabildiği üzerinden anlatılıyor. Okul öncesi için en kullanışlı fikir de bu: çocuğun İngilizcesini bir puanla anlatmak yerine gözlenebilir davranışlarla anlatmak.

Pre-A1 nedir ve ne zaman eklendi?

Avrupa Konseyi, 2020'de CEFR'in Tamamlayıcı Cildi'ni (Companion Volume) yayımladı. Bu cilt 2001 metnini güncelliyor ve tanımlayıcıları genişletiyor. Getirdiği yeniliklerden biri, A1'in altında yer alan Pre-A1 bandı.

Cilt, Pre-A1'i A1'e giden yolun yarısındaki bir yeterlik bandı olarak tarif ediyor. Bu bandın aslında 2001 metninin seviyeleri anlatan bölümünde kısaca anıldığını, yeni ciltte ise birçok ölçek için ayrıntılı tanımlayıcılarla doldurulduğunu belirtiyor. Tanımlayıcılar İsviçre'deki Lingualevel ve Japonya'daki CEFR-J projelerinden yararlanılarak geliştirilmiş. Cildin ifadesiyle bu iki proje ilkokul ve ortaokulun ilk yıllarını hedefliyor.

Bu ayrıntı okul öncesi açısından önemli. Pre-A1, CEFR'in en alt basamağı olduğu için anaokulu çocukları için de akla ilk gelen referans. Yine de bu bant 3-6 yaş düşünülerek hazırlanmadı. Cilt, genç öğrenciler için ayrıca derlenmiş tanımlayıcılardan da söz ediyor; bu derlemeler 7-10 ve 11-15 yaş grupları için hazırlanmış.

Pre-A1 tanımlayıcılarından örnekler

Tamamlayıcı Cilt'teki Pre-A1 tanımlayıcılarından bazılarını özetle aktarıyoruz. Dikkat ederseniz neredeyse hepsinde "yavaş ve net konuşulursa", "resim ya da jestle desteklenirse", "gerekirse tekrar edilirse" gibi koşullar var:

Yavaş ve net söylenen, görsel ya da jestlerle desteklenen ve gerekirse tekrar edilen kısa, çok basit soru ve cümleleri anlayabilir.
Yüz yüze, yavaşça söylenen, resim ya da jestle desteklenen "Stop", "Close the door" gibi kısa yönergeleri anlayabilir.
Kendisiyle doğrudan ilgili basit soruları (adı, yaşı gibi) yavaş ve net sorulduğunda anlayabilir.
Basit selamlaşmaları tanıyabilir; selam verebilir, adını söyleyebilir ve basit biçimde vedalaşabilir.
"Yes", "No", "Please", "Thank you", "Sorry" gibi kalıp ifadeleri anlayıp kullanabilir.
Önceden hazırlanma fırsatı olursa nasıl hissettiğini "happy" ya da "tired" gibi basit sıfatlarla, beden diliyle birlikte anlatabilir.

Bu liste, okul öncesinde nelere dikkat edilebileceğine dair iyi bir fikir veriyor: anlama, kısa tepkiler, kalıp ifadeler ve görsel destek. Bazı tanımlayıcılar ise form doldurmak ya da sözlük kullanmak gibi okuma yazma gerektiren işlerden söz ediyor; bunlar 3-6 yaş için uygun hedefler sayılmaz.

Cambridge English küçük çocuklar için ne söylüyor?

Cambridge'in küçük çocuklara yönelik üç sınavı var: Pre A1 Starters, A1 Movers ve A2 Flyers. Cambridge'in bu sınavlardaki 2018 güncellemesini anlatan yayınına göre üç sınav, İngilizce öğrenmenin erken aşamasındaki ilkokul çağı çocukları için, yaklaşık 6-12 yaş aralığı düşünülerek tasarlanmış. Aynı yayın Pre A1 Starters'ın CEFR'deki Pre-A1 düzeyini, A1 Movers'ın A1'i, A2 Flyers'ın ise A2'yi kapsadığını belirtiyor.

Sınavın tasarımında çocuk dostu birkaç tercih dikkat çekiyor:

Geçme ya da kalma yok. Cambridge'in sıkça sorulan sorular belgesine göre sınavı tamamlayan her çocuk sertifika alıyor. Dinleme, okuma-yazma ve konuşma bölümlerinin her biri için en fazla beş kalkan (shield) veriliyor.
Kısa ve görsel. Pre A1 Starters'ın kâğıt tabanlı sürümü yaklaşık 45 dakika sürüyor; konuşma bölümü yüz yüze yapılıyor. Dinleme bölümü için çocuklardan renkli kalem getirmeleri isteniyor.
Gündelik konular. Cambridge'in sınav sayfasına göre çocuklar basit yönergeleri anlamayı, tanıdık kişi ve nesneleri adlandırmayı, nesneleri ve hayvanları tarif etmeyi, çok kısa hikâyeleri takip etmeyi ve çok basit sorulara cevap vermeyi öğreniyor.

Okul öncesi için çıkarılacak sonuç açık: Cambridge'in en alt sınavı bile 3-6 yaşın üzerindeki bir yaş grubu için tasarlanmış. Yine de sınavın yaklaşımı yol gösterici: sınav dinlemeyle, resimle ve tanıdık konularla çalışıyor ve çocuğu başarısız saymamaya özen gösteriyor.

Oxford okul öncesi İngilizce hakkında ne öneriyor?

Oxford University Press, 2025'te okul öncesi İngilizce üzerine Pre-primary English: how to do it well adlı bir tutum belgesi yayımladı. Belgenin tanıtım sayfasına göre yeni bir dil, küçük çocukların en iyi öğrendiği yollarla sunulmalı: oyunla, keşifle ve bütüncül gelişimi destekleyen anlamlı deneyimlerle. Belge, okul öncesi çocuklarının gelişimsel ihtiyaçlarını, sınıfta karşılaşılabilecek güçlükleri ve oyuna dayalı pratik stratejileri ele alıyor.

Dil eğitiminde kaliteyi gözeten bir dernek olan Eaquals'ın duyurusunda belgenin vardığı sonuç da özetleniyor: yalnızca dil çıktısına odaklanmak yerine çocuğun bütüncül gelişimini, iyi oluşunu ve dil öğrenmeyle erken yaşta olumlu bir bağ kurmasını desteklemek. Bu, okul öncesinde başarının nasıl tanımlanacağına dair önemli bir ipucu.

Bu çerçeveler 3-6 yaş için ne anlama geliyor?

Üç kaynağı yan yana koyunca okul öncesi için tutarlı bir tablo ortaya çıkıyor.

Sınav için erken

Cambridge'in sınavları ilkokul çağını hedefliyor. CEFR'in Pre-A1 tanımlayıcıları da ilkokul ve ortaokul projelerinden geliyor. Okul öncesi çağındaki bir çocuğu sınava hazırlamak bu kaynakların hiçbirinin önerdiği bir şey değil.

Önce dinleme ve anlama

Pre-A1 tanımlayıcılarının çoğu anlama üzerine. Çocuğun yönergeye hareketle cevap vermesi, adı söylenen nesneyi göstermesi, şarkıda sözcükleri yakalaması anlamanın işaretleri. Konuşma bu temelin üstüne, önce kalıp ifadelerle gelir.

Puan yerine "yapabiliyor" dili

CEFR'in "yapabiliyor" yaklaşımı okul öncesinde de kullanılabilir. "Ali, Close the door dendiğinde kapıyı kapatıyor" gibi bir cümle, veliye ve öğretmene bir puandan çok daha fazlasını anlatır.

Roboland eğitim halısı: duygular, 1-10 sayılar, renkler ve günlük rutin kartları

Okul öncesinde test yapmadan ilerleme nasıl izlenir?

Değerlendirme için üç araç birlikte iyi çalışır.

Gözlem notları. Öğretmen her derste birkaç çocuğu izleyip kısa notlar alır. Hangi yönergeye cevap verdi, hangi kelimeyi kendiliğinden kullandı, hangi etkinlikte çekingen kaldı?
Yapabiliyor listesi. Her tema için birkaç gözlenebilir davranış yazılır ve dönem boyunca işaretlenir.
Ürün dosyası. Çocuğun etkinlik sayfaları, resimleri ve kısa ses ya da video kayıtları bir dosyada toplanır. Avrupa Konseyi'nin geliştirdiği Avrupa Dil Portfolyosu da benzer bir fikre dayanıyor: öğrenenlerin dil öğrenme kazanımlarını ve deneyimlerini kayda geçirmesi.

Aşağıdaki tablo, Pre-A1 tanımlayıcılarından esinlenerek hazırladığımız örnek bir yapabiliyor listesi. Resmî bir CEFR listesi değildir; kendi temalarınıza göre uyarlayabilirsiniz.

Gözlenen davranış	Henüz değil	Destekle	Kendiliğinden
"Hello" ve "Bye" ile selamlaşmaya karşılık verir
"Sit down", "Stand up" gibi kısa yönergelere jest desteğiyle uyar
Temadaki nesneleri adı söylendiğinde gösterir
"What's your name?" sorusuna adını söyleyerek cevap verir
Nasıl hissettiğini "happy", "sad" gibi bir kelimeyle söyler
Şarkı ya da tekerlemenin bir bölümüne katılır

Değerlendirmenin bir tema içinde nasıl planlanacağını merak ediyorsanız okul öncesinde CLIL'i ve iki haftalık örnek temayı anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Bir yıl sonunda ne beklenmeli?

Bu sorunun dürüst cevabı şu: incelediğimiz kaynakların hiçbiri 3-6 yaş için "bir yılın sonunda şu seviyeye ulaşılır" diye bir hedef koymuyor. Çocuğun ilerlemesi, İngilizceyle ne kadar sık ve ne kadar anlamlı biçimde karşılaştığına göre değişir.

Yine de kaynaklar neye bakılacağını gösteriyor. Pre-A1 tanımlayıcıları yön olarak kullanılabilir: yavaş ve görsel destekli konuşmayı anlamak, kısa yönergelere uymak, selamlaşmak, kalıp ifadeleri kullanmak, kendisi hakkında basit sorulara cevap vermek. Oxford'un belgesi ise listeye bir madde daha ekliyor: çocuğun İngilizceyle olumlu bir bağ kurması. Derse istekle gelen, şarkıyı evde de söyleyen bir çocuk bu açıdan doğru yolda demektir.

Yöneticiler için pratik öneri, velilere bir puan ya da seviye vaat etmek yerine dönem sonunda yapabiliyor listesini ve ürün dosyasını paylaşmak. Türkiye'deki resmî düzenlemeyi de bilmek isterseniz MEB'in özel okul öncesi İngilizce programını anlattığımız yazıyı okuyabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sınav koşulları ve yaş bilgileri için Cambridge ve Avrupa Konseyi'nin güncel yayınlarını esas alın.

Roboland bu yaklaşımı sınıfa nasıl taşıyor?

Roboland, Multibem'in 3-6 yaş için hazırladığı bir okul öncesi İngilizce programı. Üç seviyesi var: Yeşil (36 ay ve üzeri), Kırmızı (48 ay ve üzeri) ve Turuncu (60 ay ve üzeri). Her tema iki hafta sürüyor ve İngilizceyi sebzeler, mevsimler, duygular, yakın çevre gibi bir konunun içinden öğretiyor. Bu, CLIL tarzı bir yaklaşım.

Okullara basılı etkinlik kitapları ve her okul için bir eğitim halısı gönderiliyor; öğretmenler her temadan önce eğitim alıyor. Animasyonlu hikâye kitapları, ders planları, şarkılar ve kelime kartları uygulamada. Öğretmen tema bölümlerini açtığında çocuk aynı içeriği evde de görebiliyor. Çocuklar için puan ya da sıralama tablosu kullanılmıyor.

Roboland hikâye kitabından bir sayfa: suluboya okul bahçesi ve İngilizce cümleler

Programı yakından incelemek isterseniz okulunuz için demo isteyin.

Sıkça sorulan sorular

Okul öncesi çocuklar için ayrı bir CEFR seviyesi var mı?

CEFR'in 2020'de yayımlanan Tamamlayıcı Cildi, A1'in altında Pre-A1 adlı bir bant tanımlıyor ve bunu A1'e giden yolun yarısı olarak tarif ediyor. Ancak bu bandın tanımlayıcıları ilkokul ve ortaokulun ilk yıllarını hedefleyen projelerden geliştirilmiş. 3-6 yaş için ayrıca hazırlanmış bir CEFR seviyesi bulunmuyor.

Anaokulu çocuğu Pre A1 Starters sınavına girmeli mi?

Cambridge'in kendi yayınına göre Pre A1 Starters, A1 Movers ve A2 Flyers sınavları yaklaşık 6-12 yaş arasındaki ilkokul çağı çocukları için tasarlanmış. 3-6 yaş grubu bu hedef yaşın altında kalıyor; okul öncesinde sınav yerine sınıf içi gözlem daha uygun bir araç.

Okul öncesinde İngilizce test yapmadan nasıl değerlendirilir?

Öğretmen gözlem notları, yapabiliyor ifadeleriyle yazılmış kısa kontrol listeleri ve çocuğun ürünlerinden oluşan bir dosya kullanılabilir. Avrupa Konseyi'nin Avrupa Dil Portfolyosu da öğrenenlerin dil öğrenme kazanımlarını kayda geçirmesi için geliştirilmiş bir araç.

Bir yıl okul öncesi İngilizceden sonra çocuk konuşmaya başlar mı?

İncelediğimiz kaynaklarda 3-6 yaş için bir yıl sonunda ulaşılacak bir seviye tanımlanmıyor. Gelişim, çocuğun İngilizceyle ne kadar ve nasıl karşılaştığına göre değişir. Pre-A1 tanımlayıcıları yön verebilir: yavaş ve görsel destekli konuşmayı anlamak, kısa yönergelere uymak, selamlaşmak gibi.

Oxford University Press okul öncesi İngilizce için ne öneriyor?

OUP'nin 2025'te yayımladığı Pre-primary English: how to do it well başlıklı tutum belgesi, İngilizcenin küçük çocuklara oyun, keşif ve anlamlı deneyimlerle sunulmasını öneriyor. Belge, yalnızca dil çıktısına bakmak yerine çocuğun bütüncül gelişimini, iyi oluşunu ve dille olumlu bir bağ kurmasını hedeflemeyi savunuyor.